Boekbespreking
Geert Kimpen: De Kabbalist. Singel Pocket (Arbeiderspers + Balans), 2006

Mooi en beeldend geschreven roman over Chaim Vital, die in de zestiende eeuw leeft in Tsfat, nabij Jeruzalem. Chaim heeft veel aanleg voor de studie van de Kabbala, de mystieke traditie gebaseerd op de Joodse Tora, de eerste vijf boeken van de Bijbel. Hij is – zo blijkt later – voorbestemd tot het terugvinden van de Ark van het Nieuwe Verbond, bewaakt door Sjechina, volgens dit boek de vrouwelijke kant van God. Dit pad loopt via een studie van de Kabbala onder leiding van de Egyptenaar Yitschak Luria, die zich speciaal voor dat doel in Tsfat gevestigd heeft. Maar er is een aantal omstandigheden waardoor Chaim moeite heeft om voor de Kabbala te kiezen: (1) hij is tot op zekere hoogte verantwoordelijk voor de dood van zijn vader, (2) hij is smoorverliefd op Yitschaks mooie dochter Francesa (hoewel zij – naar later blijkt – hem alleen wil gebruiken om haar vader te kwetsen), (3) hij heeft er enorme moeite mee dat zijn leraar Yitschak zich het manuscript van het door Chaim geschreven boek toe-eigent.
Uiteindelijk vindt Chaim inderdaad de Ark en hij is er – met deze lezer – zelf verbaasd over dat hij in dit avontuur verzeild is geraakt en de eer waardig is, omdat zijn keuze eigenlijk voor Francesa was en hij alle exemplaren van zijn boek over de Kabbala juist vernietigd had. Met Francesa en met de booswicht Zimra, die zijn zinnen op de Ark gezet had, loopt het slecht af. Leraar Yitschak heeft zijn leven (en dat van honderden stadgenoten) opgeofferd aan het hogere doel van God met Chaim. Chaim kiest uiteindelijk voor een spiritueel leven en voor Anna (ik had gegokt op Fatima), terwijl de Ark weer verzegeld wordt door de Ottomaanse gouverneur Aboe Siffien, die geen gelazer wil met oncontroleerbare krachten.
Het boek is geschreven in de derde persoon verleden tijd, verloopt voornamelijk lineair en kent een nogal springerig perspectief. De stijl doet denken aan die van Paulo Coelho.
De Haagsche Courant schreef: ‘De kabbalist is een boek van wereldformaat met fluisterzachte lessen. Het raakt je tot in het diepst van je ziel’. Ik denk dit aan te voelen. Het plot en de personages vertonen wendingen die je niet ziet aankomen en die je aan het denken zetten over hoe God en mensen de dingen op waarde schatten. Sommigen menen in het Licht te wandelen en anderen in de Duisternis, maar voor God kan het andersom zijn. God lijkt op subtiele wijze met ons bezig en schroomt in dit boek niet om onze duistere zijde te gebruiken voor hogere doelen.
Petje af voor dit meeslepende boek dat ik niet had kunnen schrijven. Wie zou niet wensen dat zijn debuut zo populair wordt als deze in 15 landen uitgegeven eersteling van Geert Kimpen? Waarom is er trouwens nog steeds geen film van gemaakt (zoals voorspeld door De Volkskrant).
Het was prettig geweest als Geert ons had verduidelijkt wat op de historische figuur Chaim Vital berust en wat niet. Geert heeft de kritiek gekregen dat hij de lezer weinig te raden laat. Ik voel dat niet zo, omdat soms pas honderd bladzijden later blijkt waarom iemand iets deed. Wel hadden sommige passages voor mij persoonlijk ietsje geloofwaardiger gemogen, bijvoorbeeld: Francesa die zich zo braafjes laat uithuwelijken aan de zoon van de rechter nadat ze twee weken met touwen vastgebonden moest blijven; Chaim die een schilderij van Francesa ophangt en haar op dezelfde pagina uit zijn hoofd wil bannen; de andere leerlingen van Yitschak die zo braaf hun exemplaar van het boek afstaan hoewel hun leraar gestorven is; Chaim die zo braafjes doet wat de ontvoerder Zimra verlangt terwijl het met zijn opvliegende karakter meer voor de hand had gelegen om de man te martelen tot hij Francesa’s locatie zou onthullen; de fysieke manifestatie van de Sjechina, Gods vrouwelijke kant; aan het einde de wel erg toevallig ontmoeting met de bevallige Esther, die zomaar in het bezit is van het laatste exemplaar van Chaims manuscript, dat haar man wil uitgeven.
Maar nogmaals: petje af voor deze grote schrijver, die spirituele zaken zo bereikbaar weet te maken voor het grote publiek.
Gelukkig heeft Geert ons nog meer boeken geschonken.